Wawakilishi wa vijana wazungumza na waziri kuhusu ajira
Wawakilishi wa vijana wamejadili changamoto za ajira, ujuzi wa kazi na fursa za ujasiriamali katika mazungumzo na waziri mwenye dhamana ya eneo hilo. Mazungumzo hayo yameibua hitaji la sera zinazounganisha elimu, mahitaji ya waajiri na matarajio ya kizazi kinachoingia kwenye soko la ajira.
Kwa vijana wengi Tanzania, kupata kazi yenye kipato cha uhakika bado ni changamoto inayohitaji majibu ya vitendo. Idadi ya wahitimu inaongezeka, huku nafasi rasmi zikiwa chache na ushindani ukiwa mkubwa katika sekta binafsi na ya umma.
Wawakilishi hao wamehimiza ushirikishwaji wa vijana katika uundaji wa mipango ya kitaifa, badala ya kuwashirikisha baada ya maamuzi kufanyika. Wanataka pia taarifa za nafasi za kazi, mikopo na mafunzo zifikie vijana wa mijini, vijijini na wale wanaoishi nje ya Tanzania.
Mkutano watoa picha ya hali ya ajira
Mazungumzo hayo yamejikita kwenye ajira kwa vijana, mafunzo ya ufundi, teknolojia na mazingira ya biashara. Wawakilishi wameeleza kuwa changamoto haiishii kwenye ukosefu wa nafasi, bali pia inahusisha gharama za kutafuta kazi, uzoefu unaohitajika na ukosefu wa mitandao ya kitaalamu.
Wameomba serikali iboreshe mifumo ya kutangaza nafasi za kazi na kutoa mrejesho kwa waombaji. Kwa mtazamo wao, uwazi katika mchakato wa kuajiri unaweza kupunguza malalamiko na kuwasaidia vijana kupanga taaluma zao kwa ufanisi zaidi.
Mahitaji yaliyowasilishwa kwa waziri
Ajenda nyingine ilikuwa kuongeza nafasi za mafunzo kazini kwa wahitimu wapya. Programu hizo zinaweza kuwapa vijana uzoefu wa awali, huku waajiri wakipata fursa ya kuwatambua wafanyakazi wenye uwezo kabla ya kutoa ajira za kudumu.
Vijana pia wameomba kupanuliwa kwa mikopo yenye masharti nafuu kwa biashara changa. Wamesema mitaji midogo, ushauri wa biashara na masoko ya uhakika vinaweza kusaidia vijana kujiajiri na kuajiri wenzao, badala ya kusubiri nafasi chache za ajira serikalini.
Elimu ikidhi mahitaji ya soko
Pengo kati ya taaluma zinazofundishwa na ujuzi unaohitajika kazini limekuwa sehemu muhimu ya mjadala. Waajiri wanahitaji ujuzi wa kidijitali, mawasiliano, uchambuzi wa taarifa, huduma kwa wateja na uwezo wa kutatua matatizo.
Wawakilishi wamependekeza ushirikiano mkubwa kati ya vyuo, sekta binafsi na taasisi za mafunzo ya ufundi. Ufuatiliaji wa mahitaji ya soko unaweza kusaidia kubadili mitaala kwa wakati na kuwapa vijana ujuzi unaoendana na uchumi wa sasa.
| Eneo la changamoto | Pengo linaloonekana | Kipaumbele cha hatua |
|---|---|---|
| Ujuzi wa kazi | Wahitimu hukosa uzoefu wa vitendo | Kuongeza mafunzo kazini |
| Ujasiriamali | Mitaji na masoko ni finyu | Mikopo, ushauri na minyororo ya thamani |
| Taarifa za ajira | Fursa hazimfikii kila kijana | Mfumo wa taarifa unaopatikana kwa urahisi |
| Ajira za kidijitali | Ujuzi wa teknolojia hautoshi | Mafunzo ya TEHAMA na kazi za mtandaoni |
Uwazi na mazingira salama ya kazi
Masuala ya uwajibikaji yamepewa uzito kwa sababu vijana wengi hukutana na gharama zisizo rasmi au ahadi zisizotimia wanapotafuta ajira. Serikali na waajiri wanapaswa kuweka njia rahisi za kuripoti vitendo vinavyokiuka haki za waombaji na wafanyakazi.
Katika mjadala mpana wa utawala bora, taarifa kuhusu vitendo vya rushwa zinaonyesha kwa nini mifumo ya malalamiko na ufuatiliaji ni muhimu. Ajira zinapopatikana kwa uwazi, ushindani unakuwa wa haki na imani ya vijana huongezeka.
Sauti ya vijana katika sera
Kushirikisha vijana katika mikutano ya kisera ni hatua muhimu, lakini thamani yake itaonekana kupitia utekelezaji wa mapendekezo yaliyotolewa. Wawakilishi wanahitaji kupata taarifa kuhusu hatua zinazofuata, muda wa utekelezaji na taasisi zitakazowajibika.
Ushiriki huo unaweza kuimarishwa kupitia majukwaa ya kitaifa, vikao vya mikoa na mashauriano ya mara kwa mara. Kama ilivyo kwa mkutano wa ACT, mikutano ya kisiasa na kijamii inaweza kutoa nafasi ya kusikiliza hoja tofauti, ingawa mazungumzo ya ajira yanahitaji kuendelezwa kwa ushirikiano mpana.
Ajira zinahitaji utekelezaji unaopimika
Waziri na taasisi husika wanatarajiwa kugeuza hoja hizo kuwa mipango yenye malengo yanayopimika. Hii inaweza kujumuisha idadi ya vijana watakaopata mafunzo, biashara zitakazopata mikopo na nafasi za ajira zitakazotengenezwa katika kila sekta.
Ushirikiano kati ya serikali, wafanyabiashara, vyuo na mashirika ya vijana unaweza kuleta matokeo ya kudumu. Mazungumzo kuhusu ajira yanapaswa pia kuzingatia fursa za kikanda, hasa kwa kuimarisha biashara, ujuzi na ajira katika maeneo ya mipakani ambako changamoto za kiuchumi huathiri jamii kwa pamoja, kama inavyoonekana katika juhudi za kutafuta suluhu kwenye mzozo wa mipaka.
Hatua zinazoweza kuharakisha matokeo
Ili mazungumzo ya vijana na viongozi yawe na matokeo yanayoonekana, maeneo yafuatayo yanaweza kupewa kipaumbele:
- Kuanzisha mfumo mmoja wa kitaifa wa kutangaza ajira, mafunzo na fursa za biashara.
- Kuongeza mafunzo ya vitendo yanayoshirikisha waajiri kutoka sekta mbalimbali.
- Kuweka mikopo yenye masharti rafiki kwa biashara za vijana na kutoa ushauri baada ya mikopo.
- Kuchapisha taarifa za utekelezaji wa ahadi zinazotolewa katika mikutano ya vijana.
- Kuweka mifumo salama ya kuripoti ubaguzi, rushwa na unyonyaji mahali pa kazi.
Hatua hizo zikisimamiwa kwa uwazi, vijana wataweza kuona uhusiano wa moja kwa moja kati ya ushiriki wao na mabadiliko ya sera. Ajira bora zitahitaji uvumilivu, ubunifu na uwajibikaji kutoka kwa wadau wote.
Endelea kufuatilia Sibuka Media kwa habari, uchambuzi na mahojiano kuhusu ajira, uchumi, sera na masuala yanayogusa maisha ya vijana Tanzania na diaspora.