Wananchi wa Mara wadai sera mpya ya ufugaji inawanyima malisho muhimu

Wakazi wa mikoa ya Mara wameinua sauti zao kwa serikali ya mkoa na taifa wakidai kuwa sera mpya ya ufugaji inayotarajiwa kutekelezwa inaleta athari kubwa kwa maisha yao ya kila siku. Kwa mujibu wa viongozi wa vijiji, hatua hii imepunguza maeneo ya malisho na kuhatarisha mabilioni ya shilingi yanayotokana na mifugo. Mzozo huo umeibua wasiwasi mkubwa miongoni mwa wafugaji wadogo ambao hutegemea ng'ombe, mbuzi na kondoo kwa kipato chao cha kila siku.

Mara ni mojawapo ya mikoa inayoongoza kwa ufugaji wa mifugo Tanzania, hasa katika wilaya za Serengeti, Tarime na Bunda. Uchumi wa eneo hilo unategemea kwa kiasi kikubwa maziwa, nyama na ngozi zinazouzwa sokoni. Sera yoyote inayobadilisha matumizi ya ardhi inaweza kuleta madhara makubwa kwa maisha ya watu wanaoishi mazingira ya vijijini, na hivyo kuzua mdahalo mpya kati ya wakulima na wafugaji.

Sababu zinazopelekea malalamiko ya wafugaji

Wafugaji wanasema kuwa mipaka mipya ya maeneo ya malisho imewafanya wengi wao kushindwa kupata majani ya kutosha kwa mifugo yao. Maeneo yaliyokuwa yakifugiwa kwa miongo mingi sasa yamegawanywa kwa ajili ya kilimo cha kisasa na makazi. Hii imesababisha migogoro ya mara kwa mara kati ya wafugaji na wamiliki wa ardhi.

Viongozi wa vitongoji wameeleza kuwa baadhi ya maeneo yaliyochukuliwa na sera hii ni sehemu za malisho ya msimu wa kiangazi, ambapo wafugaji huweka mifugo yao wakati wa kipindi kigumu. Kutowepo kwa mpango wa kubadilisha malisho kunasababisha wanyama kudumaa na hatimaye kufa, jambo linalopunguza thamani ya mifugo sokoni.

Athari za sera kwa uchumi wa kaya

Kupungua kwa malisho kumeathiri moja kwa moja kipato cha familia nyingi za wafugaji. Maziwa yanayozalishwa yamepungua kwa sababu ya ukosefu wa lishe bora kwa mifugo, na bei ya nyama sokoni imeanza kupanda kutokana na upungufu wa mifugo yenye afya. Hali hii inaathiri hasa wanawake na vijana wanaoishi mazingira ya vijijini.

Wataalamu wa uchumi wanaonya kuwa endapo hali hii itaendelea, jamii ya wafugaji wa Mara itapoteza utulivu wa kifedha na kuzalisha umaskini mkubwa. Hata hivyo, wafanyabiashara wadogo wanaonunua maziwa na ngozi wameanza kuhisi matokeo haya kupitia kupungua kwa bidhaa zinazowafikia soko.

Majibu ya viongozi wa serikali ya mkoa

Baadhi ya viongozi wa serikali ya mkoa wamesema kuwa sera hiyo inakusudia kuleta usawa kati ya wakulima na wafugaji, lakini wamekubali kuwepo kwa mapungufu katika utekelezaji. Wameahidi kufanya mazungumzo na wawakilishi wa wafugaji ili kubaini njia bora za kusimamia matumizi ya ardhi bila kuathiri ufugaji.

Wadau wengine wanaamini kuwa hatua hii ni ya lazima kutokana na ongezeko la watu na mahitaji ya ardhi kwa shughuli za binadamu. Serikali inasisitiza kuwa mipango ya muda mrefu itajumuisha maeneo maalum ya malisho, lakini bado haijabainishwa ni lini mpango huo utaanza kutekelezwa kwa vitendo.

Mtazamo wa wataalamu wa mifugo

Wataalamu wa mifugo wanasema kuwa sera ya sasa haijazingatia utafiti wa kutosha kuhusu mahitaji ya malisho kwa mifugo Tanzania. Wanaeleza kuwa mfumo wa ufugaji wa jadi unahitaji maeneo mapana ya kuhamahama, na kuzuia harakati za mifugo kunasababisha magonjwa na kudorora kwa uzalishaji.

Wataalamu hao wanapendekeza kuwa serikali iwekeze katika vitalu vya malisho vya kisasa na mbinu za umwagiliaji ili kuongeza uzalishaji wa nyasi katika maeneo madogo. Hatua hii itasaidia wafugaji kuwa na chanzo cha kudumu cha lishe kwa mifugo yao bila kuhitaji kuhamia maeneo mapya kila msimu.

Jukumu la Bunge katika kubuni sera hizi

Mjadala wa sera hii umefikia katika Bunge la Watu wa Tanzania, ambapo wabunge wameanza kuuliza maswali kuhusu mantiki ya sera hiyo na athari zake kwa wafugaji. Wamehitaji taarifa za kina kutoka kwa wizara inayohusika na mifugo ili kueleza sababu za kuchukua hatua hii kwa kasi.

Pamoja na hayo, mawaziri wapya walioapishwa wameahidi kushughulikia malalamiko ya wananchi kwa haraka. Wamekubali kuwa sera mpya zinapaswa kuzingatia sauti za wadau wote kabla ya kuanza kutekelezwa, na kwamba mchakato wa ushirikishwaji wa umma unahitaji kuimarishwa.

Hali ya mazingira na mabadiliko ya tabia nchi

Mabadiliko ya tabia nchi yameongeza changamoto kwa wafugaji wa Mara kwa kuathuru mifumo ya mvua na kukausha malisho asilia. Hali hii imesababisha wafugaji kutafuta maeneo mapya mbali na makazi yao, na hivyo kuzua migogoro na wakulima wa maeneo jirani. Wataalamu wa hali ya hewa wanaonya kuwa kipindi kigumu cha upungufu wa majani kitakuwa cha kawaida katika miaka ijayo.

Wananchi wanasema kuwa serikali inapaswa kuzingatia mbinu za kisasa za kukabiliana na mabadiliko ya tabia nchi, ikiwemo kilimo cha malisho kinachostahimili ukame. Hii ni pamoja na kutumia teknolojia rahisi za umwagiliaji na kuhifadhi maji kwa ajili ya mifugo wakati wa kiangazi.

Hatua zinazopendekezwa na wananchi

Wananchi wa Mara wanaendelea kusubiri hatua thabiti kutoka kwa serikali, na wameahidi kuendelea kupaza sauti zao hadi pale maslahi yao yatakapozingatiwa. Jiunge na juhudi hizi za kudai haki za wafugaji kwa kufuatilia taarifa za maendeleo na kushiriki katika mjadala wa umma kuhusu mustakabali wa ufugaji Tanzania.