Utafiti wa kitaalam waonesha umaskini ukiongezeka Dar es Salaam

Utafiti wa kitaalam unaonesha ongezeko la umaskini mjini Dar es Salaam, hali inayohusishwa na kupanda kwa gharama za maisha, ajira zisizo na uhakika na kipato kisichokidhi mahitaji ya kaya. Mji huu unaendelea kuvutia watu wanaotafuta fursa, lakini kasi ya mahitaji imekuwa kubwa kuliko uwezo wa wakazi wengi kumudu maisha yenye staha.

Umaskini wa mjini haupimwi kwa kukosa chakula pekee. Unahusisha pia kushindwa kulipa kodi, gharama za usafiri, matibabu, elimu, maji, umeme na mahitaji mengine ya msingi. Familia inaweza kuwa na kipato kila siku, lakini bado ikaishi katika mazingira ya umaskini kwa sababu mapato yake hayalingani na gharama zinazoongezeka.

Dar es Salaam ni kitovu cha biashara na huduma nchini Tanzania. Hata hivyo, tofauti kati ya kaya zenye kipato kikubwa na zile zenye kipato kidogo inaendelea kuonekana katika makazi, fursa za ajira na upatikanaji wa huduma muhimu.

Gharama za maisha zinavyobanisha kaya

Bei ya chakula, kodi za nyumba na usafiri imekuwa mzigo mkubwa kwa wafanyakazi wa kipato cha chini. Kwa wakazi wanaotoka pembezoni kwenda katikati ya jiji, sehemu kubwa ya mapato hutumika kwenye nauli, na hivyo kupunguza fedha zinazobaki kwa chakula au mahitaji ya familia.

Kaya nyingi pia hulazimika kuishi katika maeneo yenye msongamano ili kupunguza gharama ya kodi. Mazingira kama hayo yanaweza kuhusishwa na ukosefu wa huduma za kutosha, miundombinu dhaifu, mafuriko na changamoto za usafi wa mazingira.

Ajira zisizo rasmi zinaongeza hatari

Sehemu kubwa ya wakazi wa jiji hutegemea biashara ndogo, kazi za siku, usafirishaji, uuzaji wa bidhaa barabarani na huduma binafsi. Shughuli hizi ni muhimu kwa uchumi wa Dar es Salaam, lakini mara nyingi hazina mshahara wa kudumu, bima ya afya wala ulinzi wakati biashara inapodorora.

Mabadiliko ya bei, ushindani mkubwa na ukosefu wa mtaji huifanya familia iwe katika hatari ya kupoteza kipato ghafla. Mtu anayepata fedha leo anaweza kukosa mapato kesho, huku kodi na mahitaji mengine yakiendelea kudaiwa kwa wakati.

Pengo la kipato linaonekana katika huduma

Utafiti huo unaashiria kuwa changamoto ya umaskini inahusishwa na upatikanaji usio sawa wa huduma za kijamii. Kaya zenye uwezo huweza kuchagua shule, hospitali na maeneo yenye miundombinu bora, wakati familia zenye kipato kidogo hulazimika kutumia huduma zilizo karibu au zenye gharama nafuu.

Elimu bora ni msingi wa kuvunja mzunguko wa umaskini. Hatua za kuboresha mazingira ya kujifunzia, kama zilivyoelezwa katika habari kuhusu maboresho ya miundombinu, zinaweza kusaidia kuongeza fursa za watoto, ingawa zinahitaji kuambatana na walimu wa kutosha, vifaa na lishe shuleni.

Eneo linaloathirika Dalili zinazoonekana Athari kwa kaya
Chakula Kupungua kwa ubora au idadi ya milo Utapiamlo na afya kudhoofika
Makazi Kodi kubwa na msongamano Madeni na mazingira hatarishi
Ajira Kazi za muda na kipato kisicho thabiti Kukosa akiba na bima
Usafiri Nauli kubwa na safari ndefu Muda na kipato kupotea
Elimu na afya Gharama za huduma kuongezeka Watoto kuacha masomo au matibabu kuchelewa

Mipango ya umma inahitaji kulenga walioko hatarini

Kupunguza umaskini wa mjini kunahitaji taarifa sahihi kuhusu maeneo na makundi yaliyo katika hali mbaya zaidi. Sera zinazolenga wananchi wote kwa kiwango sawa zinaweza kuacha nyuma wazee, watu wenye ulemavu, wazazi wasio na ajira ya kudumu na familia zinazoongozwa na wanawake.

Ushirikiano kati ya serikali, sekta binafsi na jamii unaweza kuboresha huduma za makazi, usafiri wa umma, masoko na mafunzo ya ujuzi. Majadiliano ya kikanda kuhusu sera na maendeleo, kama yanavyoonekana katika kikao cha ushirikiano, yanaweza pia kutoa nafasi ya kujifunza mifano ya kupunguza pengo la kipato.

Takwimu zinapaswa kuongoza maamuzi

Takwimu za umaskini wa mijini zinapaswa kuangalia zaidi ya kipimo cha kipato. Zinahitaji kujumuisha gharama halisi za maisha, ubora wa makazi, upatikanaji wa maji, muda wa kusafiri, usalama wa ajira na uwezo wa kaya kukabiliana na dharura.

Ufuatiliaji wa mara kwa mara utasaidia kutambua kama mpango fulani unawafikia walengwa. Pia utasaidia kutofautisha changamoto za maeneo kama Kigamboni, Temeke, Kinondoni, Ilala na Ubungo, kwa kuwa mahitaji na gharama zao zinaweza kutofautiana.

Hatua zinazoweza kupunguza mzigo

Suluhisho la umaskini wa Dar es Salaam linahitaji hatua za haraka na mipango ya muda mrefu. Vipaumbele muhimu vinaweza kujumuisha:

Ushirikishwaji wa wananchi ni muhimu katika kupanga bajeti na miradi ya maendeleo. Sauti za wakazi wa maeneo yenye kipato kidogo zinaweza kusaidia viongozi kuelewa changamoto za kila siku ambazo huenda zisioneshwe kikamilifu na takwimu za jumla.

Mjadala kuhusu umaskini wa mijini unahitaji kuendelea katika ngazi ya familia, jamii, serikali na sekta binafsi. Fuatilia habari za kimataifa na mijadala ya maendeleo kupitia Sibuka Media ili kupata uelewa mpana wa sera, uchumi na hatua zinazoweza kuboresha maisha ya wakazi wa Dar es Salaam.