Waziri wa fedha akutana na mabenki kuhusu riba za wakulima

Waziri wa Fedha amekutana na viongozi wa benki nchini kujadili namna ya kupunguza riba za mikopo kwa wakulima. Mazungumzo hayo yamejikita katika gharama za fedha, upatikanaji wa mikopo nafuu na hatua za kuimarisha uzalishaji wa kilimo.

Kilimo kinaendelea kuwa tegemeo la kaya nyingi Tanzania, huku wakulima wadogo wakikabiliwa na changamoto za mtaji, masoko na mabadiliko ya hali ya hewa. Riba kubwa inapoongezwa kwenye mkopo, mkulima hulazimika kutumia sehemu kubwa ya mapato yake kulipa deni badala ya kuwekeza katika pembejeo na teknolojia.

Mkutano huo unatarajiwa kuleta maelekezo mapya kuhusu mikopo ya kilimo, dhamana, muda wa marejesho na ushirikiano kati ya serikali, benki na taasisi za fedha. Lengo ni kuhakikisha huduma za kifedha zinawafikia wakulima kwa masharti yanayolingana na mzunguko wa uzalishaji wa mazao.

Hoja kuu zilizowasilishwa na serikali

Serikali imeeleza umuhimu wa benki kubuni bidhaa maalumu za kifedha kwa sekta ya kilimo. Mikopo hiyo inapaswa kuzingatia msimu wa kupanda, muda wa kuvuna na mabadiliko ya bei za mazao, badala ya kutumia masharti yanayofanana na mikopo ya biashara za mijini.

Waziri pia amesisitiza umuhimu wa kupunguza hatari zinazowafanya wakulima kukopeshwa kwa riba kubwa. Bima ya kilimo, maghala ya kuhifadhia mazao, mikataba ya mauzo na usajili wa vikundi vinaweza kusaidia benki kutathmini uwezo wa wakopaji na kutoa mikopo kwa uaminifu zaidi.

Kwa nini riba za mikopo zimekuwa changamoto

Benki huangalia gharama za kupata fedha, hatari ya mkopaji kushindwa kurejesha na gharama za uendeshaji kabla ya kuweka riba. Kwa wakulima, kutokuwa na hati za ardhi, kumbukumbu ndogo za mapato na utegemezi wa mvua huongeza tathmini ya hatari.

Wadau wa biashara wamekuwa wakitaka mazingira rafiki zaidi ya fedha ili uzalishaji na uwekezaji ukue. Mjadala huo unaendana na maoni ya vyama vya wafanyabiashara, ambavyo vimewahi kukosoa ongezeko la gharama zinazowaumiza wafanyabiashara na wazalishaji.

Matarajio ya wakulima na vyama vyao

Wakulima wanatarajia kuona viwango vya riba vinavyotabirika, muda mrefu wa marejesho na utaratibu rahisi wa kuomba mkopo. Pia wanahitaji elimu kuhusu usimamizi wa fedha ili waweze kutenganisha mapato ya shamba, matumizi ya familia na marejesho ya benki.

Vyama vya ushirika vinaweza kuwa kiungo muhimu katika mpango huo. Vikundi vyenye usimamizi mzuri vina uwezo wa kukusanya taarifa za wanachama, kununua pembejeo kwa pamoja na kujadiliana na benki kwa niaba ya wakulima wengi.

Hatua zinazoweza kupunguza gharama za mikopo

Kupunguza riba pekee hakutoshi kama mkulima bado anakosa soko la uhakika na miundombinu ya kuhifadhi mazao. Mpango mpana unahitaji kuunganisha mikopo na pembejeo, umwagiliaji, usafirishaji, taarifa za bei na huduma za ugani.

Serikali na sekta binafsi zinaweza pia kutumia mifuko ya dhamana kushirikiana katika kugharamia sehemu ya hatari. Mfumo huu ukiendeshwa kwa uwazi unaweza kuwahamasisha benki kuongeza mikopo kwa wakulima bila kuweka masharti mazito kupita uwezo wao.

Mambo yanayoweza kupewa kipaumbele ni haya:

Nafasi ya benki katika kukuza kilimo

Benki zinahitaji kutumia teknolojia kutengeneza historia ya kifedha ya wakulima. Malipo ya simu, taarifa za mauzo, ushiriki kwenye vyama vya ushirika na rekodi za manunuzi vinaweza kusaidia kutathmini mkopaji hata kama hana mali kubwa ya kuweka dhamana.

Huduma za kifedha kwa njia ya simu zinaweza kupunguza gharama za kufikisha huduma vijijini. Hata hivyo, upanuzi huo unahitaji mitandao imara, ulinzi dhidi ya utapeli na maelezo ya wazi kuhusu ada zote zinazohusiana na mkopo.

Utekelezaji na ufuatiliaji wa makubaliano

Matokeo ya mkutano yataonekana kupitia utekelezaji wa maelekezo, si kauli pekee. Benki zinapaswa kueleza bidhaa zitakazotolewa, viwango vya riba, walengwa, muda wa marejesho na taratibu za kushughulikia malalamiko ya wakopaji.

Ufuatiliaji unaweza kufanywa kwa takwimu zinazoonyesha idadi ya wakulima waliopata mikopo, gharama ya mikopo hiyo na kiwango cha marejesho. Mazungumzo ya maendeleo ya ndani yanaweza pia kuhusisha uzoefu kutoka habari za kimataifa kuhusu mifumo ya fedha inayosaidia kilimo.

Vigezo vya kupima mafanikio ni pamoja na:

Sera ya mikopo ya kilimo inapaswa kuzingatia tofauti za maeneo na mazao. Changamoto za mkulima wa mpunga Zanzibar haziwezi kuwa sawa na za mkulima wa kahawa Kagera au pamba Shinyanga. Ushirikishwaji wa wadau wa eneo husika ni muhimu, kama ilivyo katika mijadala ya wananchi kuhusu miradi ya Zanzibar.

Mkutano wa waziri wa fedha na mabenki umefungua mjadala muhimu kuhusu mustakabali wa kilimo na uchumi wa wananchi. Serikali, benki, vyama vya ushirika na wakulima wanapaswa kugeuza maazimio kuwa huduma nafuu, zenye uwazi na zinazofikika kwa wakati. Sibuka Media itaendelea kufuatilia utekelezaji wa hatua hizi na kutoa taarifa kwa wasomaji nchini na diaspora.