Mkutano Nairobi Wafungua Mazungumzo Mapya ya Biashara
Mkutano kati ya waziri wa fedha na wafanyabiashara wa Nairobi umeibua mjadala kuhusu namna ya kurahisisha biashara, kupunguza gharama na kuimarisha uhusiano wa kiuchumi katika ukanda wa Afrika Mashariki. Mazungumzo hayo yaliwakutanisha viongozi wa serikali na wawakilishi wa sekta binafsi wanaokabiliana kila siku na changamoto za masoko, kodi na usafirishaji wa bidhaa.
Wafanyabiashara walisisitiza umuhimu wa mazingira yanayotabirika, mifumo rahisi ya malipo na sera zinazoeleweka. Kwao, mabadiliko madogo katika taratibu za forodha au kodi yanaweza kuathiri moja kwa moja bei ya bidhaa na uwezo wa kampuni kuendelea kuzalisha ajira.
Mkutano huo pia umeonyesha nafasi ya Nairobi kama kitovu cha biashara, fedha na usafirishaji katika Afrika Mashariki. Hata hivyo, mafanikio ya majadiliano yatategemea utekelezaji wa ahadi, uwazi wa taasisi na ushirikiano wa karibu kati ya serikali na wafanyabiashara.
Masuala yaliyopewa kipaumbele
Ajenda kuu ilikuwa kupunguza vikwazo vinavyochelewesha bidhaa kufika sokoni. Wafanyabiashara walieleza kuwa ucheleweshaji mipakani, ukaguzi unaojirudia na nyaraka nyingi huongeza gharama za uendeshaji na kupunguza ushindani wa bidhaa za ndani.
Pia kulikuwa na msisitizo kuhusu upatikanaji wa mikopo nafuu, hasa kwa biashara ndogo na za kati. Wajasiriamali wengi wanahitaji mtaji wa kuagiza bidhaa, kupanua maduka au kuwekeza katika teknolojia, lakini viwango vya riba na masharti magumu ya mikopo huwazuia kukua.
Kodi na urahisi wa kufanya biashara
Waziri wa fedha alikabiliwa na matarajio ya wafanyabiashara ya kuona mfumo wa kodi ukiwa rahisi, wa haki na wenye utulivu. Sekta binafsi inahitaji kujua mapema mabadiliko ya viwango vya kodi ili kupanga bei, mikataba na uwekezaji bila kukumbwa na gharama zisizotarajiwa.
Mazungumzo kama haya yanahitaji ushiriki wa taasisi mbalimbali, kwa kuwa biashara haiathiriwi na kodi pekee. Umeme, barabara, bandari, huduma za benki na upatikanaji wa mtandao vina mchango mkubwa katika gharama ya bidhaa. Ripoti kuhusu malalamiko ya umeme inaonyesha kwa nini huduma za msingi zinapaswa kupewa uzito katika mjadala wa uchumi.
Athari kwa biashara za kikanda
| Eneo la biashara | Changamoto inayojitokeza | Hatua inayotarajiwa |
|---|---|---|
| Forodha | Ucheleweshaji na nyaraka nyingi | Kurahisisha taratibu na mifumo ya kidijitali |
| Kodi | Mabadiliko yasiyotabirika | Kutoa mwongozo wa mapema na uwazi |
| Usafirishaji | Gharama kubwa za mafuta na mizigo | Kuboresha miundombinu na ushindani |
| Fedha | Riba na masharti magumu | Kupanua mikopo kwa biashara ndogo |
| Masoko | Ushindani usio sawa | Kulinda biashara halali na kuongeza taarifa |
Biashara kati ya Kenya na nchi jirani inategemea mtiririko wa bidhaa, huduma na mitaji. Mkutano wa Nairobi unaweza kusaidia kuimarisha utekelezaji wa makubaliano ya Jumuiya ya Afrika Mashariki, hasa katika maeneo ya usafirishaji, malipo ya kuvuka mipaka na uuzaji wa bidhaa zinazozalishwa ndani ya kanda.
Wafanyabiashara pia wanahitaji taarifa sahihi kuhusu kanuni za nchi wanakokwenda. Ukosefu wa uelewa kuhusu vibali, viwango na masharti ya bidhaa huongeza hatari ya mizigo kuzuiwa au wafanyabiashara kutozwa gharama za ziada.
Nafasi ya teknolojia na mifumo ya malipo
Matumizi ya mifumo ya kidijitali yanaweza kupunguza muda wa usajili, ulipaji wa kodi na ufuatiliaji wa mizigo. Serikali inapotumia majukwaa yanayounganisha taasisi, wafanyabiashara hupata huduma kwa haraka na nafasi ya mianya ya rushwa hupungua.
Malipo ya kielektroniki na huduma za kifedha kwa njia ya simu pia yanaendelea kubadili biashara. Hata hivyo, usalama wa taarifa, gharama za miamala na upatikanaji wa intaneti vinapaswa kuzingatiwa ili teknolojia iwafikie wafanyabiashara wadogo katika masoko na maeneo ya pembezoni.
Utekelezaji ndio kipimo cha mafanikio
Mikutano ya serikali na sekta binafsi huwa na thamani pale inapozalisha hatua zinazopimika. Wafanyabiashara wanatarajia ratiba ya utekelezaji, taasisi zinazowajibika na njia ya kutoa mrejesho kuhusu matatizo yanayoendelea.
Kwa wasomaji wanaofuatilia uhusiano kati ya sera, uchumi na uamuzi wa serikali, habari za siasa hutoa muktadha mpana wa mijadala inayoweza kuathiri biashara na uwekezaji. Ushirikishwaji wa vyama vya wafanyabiashara, wataalamu na watumiaji utaifanya sera ijengwe kwa kuzingatia uhalisia wa soko.
Mapendekezo kwa mazingira bora ya biashara
- Kuanzisha mfumo mmoja wa kidijitali kwa vibali, kodi na ufuatiliaji wa mizigo.
- Kutoa ratiba ya wazi ya mabadiliko ya kodi na kuwashirikisha wafanyabiashara kabla ya utekelezaji.
- Kupanua mikopo nafuu kwa biashara ndogo na za kati kupitia benki na taasisi za fedha.
- Kuboresha huduma za umeme, barabara, bandari na mawasiliano katika vituo vya biashara.
- Kuimarisha ushirikiano wa nchi za Afrika Mashariki katika forodha na malipo ya kuvuka mipaka.
Mkutano wa Nairobi umeweka wazi kuwa ukuaji wa biashara unahitaji mawasiliano ya mara kwa mara, sera thabiti na uwajibikaji wa pande zote. Endelea kufuatilia uchambuzi, habari za uchumi na taarifa za jamii kupitia mtandao wa Sibuka Media ili kupata picha pana ya hatua zinazochukuliwa na athari zake kwa wafanyabiashara na wananchi.