Bunge linajadili ushirikishwaji wa vijana katika maamuzi ya mitaa

Katika kikao cha hivi karibuni cha Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, wabunge walikutana kujadili suala la ushirikishwaji wa vijana katika mchakato wa kufanya maamuzi katika serikali za mitaa. Mjadala huu umekuja wakati ambapo nchi inakabiliwa na changamoto za kuwawezesha vijana kushiriki kikamilifu katika masuala ya umma, hasa katika maeneo ya ndani ambayo yanaathiri moja kwa moja maisha yao ya kila siku.

Vijana wenye umri kati ya miaka 18 na 35 wanaunda zaidi ya asilimia 60 ya idadi ya watu Tanzania, lakini uwakilishi wao katika nafasi za uongozi wa mitaa bado ni mdogo. Takwimu zinaonyesha kuwa katika mamlaka nyingi za mitaa, vijana wameachwa nyuma katika michakato ya mipango, utekelezaji wa miradi, na ufuatiliaji wa huduma za umma.

Umuhimu wa kushirikisha vijana katika maamuzi ya mtaa hauwezi kupuuzwa, kwani maeneo haya ndio msingi wa maendeleo ya taifa. Sera nyingi za kitaifa hutekelezwa kupitia serikali za mitaa, na bila kuwepo kwa sauti ya vijana, mipango mingi haijakidhi mahitaji halisi ya kundi kubwa la wananchi. Bunge limeona hitaji la kuchukua hatua madhubuti kurekebisha kasoro hii.

Mwisho wa kikao, kamati maalum ilianzishwa kuchambua mapendekezo yaliyowasilishwa na kuandaa ripoti itakayowasilishwa Bungeni ndani ya miezi mitatu ijayo, huku wadau mbalimbali wakitoa ahadi ya kushiriki katika mchakato mzima wa utekelezaji.

Mkutano wa Bunge na hoja zilizoibuliwa

Kikao hicho kilihudhuriwa na wabunge kutoka mikoa mbalimbali ya Tanzania, pamoja na wawakilishi wa vijana na asasi za kiraia. Mhadhara mkuu ulizingatia jinsi mfumo wa uwakilishi katika serikali za mitaa unavyoweza kubadilishwa ili kutoa nafasi kwa vijana wenye uwezo na ari ya kuchangia maendeleo ya maeneo yao.

Suala la ufadhili wa miradi ya vijana katika ngazi za mitaa lilijadiliwa kwa kina. Wadau walibainisha kuwa hata vijana wakichaguliwa au kuteuliwa katika nafasi za uongozi, bado wanakabiliwa na ukosefu wa rasilimali za kutosha kutekeleza majukumu yao ipasavyo.

Baadhi ya wabunge walipendekeza kuongeza mgawo wa vijana katika vituo vya uongozi, wakati wengine walisisitiza umuhimu wa kutoa mafunzo ya uongozi kwa vijana kabla ya kushiriki katika nafasi hizo. Mjadala ulifanyika kwa muda wa saa mbili na ulimalizika kwa maazimio ya kuanzisha kamati kazi ya kuchambua mapendekezo yote yaliyotolewa.

Faida za ushirikishwaji wa vijana katika uongozi wa mtaa

Ushiriki wa vijana katika maamuzi ya serikali za mtaa una faida nyingi zinazozidi mipaka ya kizazi kimoja. Vijana huleta mtazamo mpya, nguvu ya ubunifu, na uelewa wa teknolojia ambao ni muhimu katika kukabili changamoto za kisasa, hasa katika kipindi hiki cha mabadiliko ya kidijitali.

Mfano wa mahojiano na viongozi wa Tunduma unaonyesha jinsi vijana wanavyoweza kuleta mabadiliko chanya katika maeneo yao wanapotopewa nafasi ya uongozi. Uzoefu wao unaithibitishia kuwa vijana si viongozi wa kesho bali wa leo.

Kwa upande mwingine, kushirikisha vijana katika uongozi wa mtaa kunajenga utamaduni wa demokrasia chini na kuongeza uwajibikaji kwa serikali za mitaa kupitia matumizi ya mitandao ya kijamii kusambaza taarifa na kushawishi wananchi kushiriki katika mchakato wa maamuzi.

Changamoto zinazozuia ushiriki wa vijana

Utaratibu wa kuchagua na kuteua viongozi wa mitaa bado unapendelea watu wenye uzoefu wa miaka mingi, na mara nyingi vijana huchukuliwa kuwa hawana sifa za kutosha. Pili, mfumo wa elimu na mafunzo hautayarishi vijana vya kutosha kushiriki katika mchakato wa kisiasa na kiutawala.

Bunge limekubali kushughulikia changamoto hizi kupitia mifumo ya kisheria na sera mpya zinazopendekezwa, ikiwemo kutoa mafunzo ya awali kwa vijana wanaoingia katika nafasi za uongozi. Hatua hii inatarajiwa kuongeza uwezo wa vijana kushindana na wapinzani wao wa kisiasa.

Changamoto kuu zinazotambuliwa ni pamoja na:

Mapendekezo yaliyotolewa na wadau

Wadau mbalimbali walioshiriki katika mjadala huu walitoa mapendekezo muhimu yanayolenga kuboresha ushirikishwaji wa vijana katika maamuzi ya serikali za mitaa. Kamati maalum iliyoundwa na Bunge itaangalia namna bora ya kutekeleza mapendekezo haya ndani ya kipindi cha miezi sita, huku Sibuka Media ikitoa uchambuzi wa kina kuhusu mchakato huu.

Lengo kuu ni kuhakikisha kuwa vijana wanapata nafasi halisi ya kushiriki katika maamuzi, si kwa maandishi tu bali kwa vitendo katika ngazi zote za utawala wa mtaa. Miongoni mwa mapendekezo hayo, yamo yale yanayohusu mabadiliko ya sheria na uundaji wa mfumo wa ufuatiliaji wa karibu.

Mapendekezo muhimu ni pamoja na:

Hatua za utekelezaji na matarajio ya baadaye

Ili kuhakikisha mapendekezo haya yanatekelezwa kwa ufanisi, Bunge limependekeza kuanzishwa kwa mfumo wa ufuatiliaji utakaohusisha asasi za kiraia na vyombo vya habari. Mfumo huu utawezesha wananchi kujua hatua zilizofikiwa katika kutekeleza sera mpya za ushirikishwaji wa vijana na kutoa mrejesho unaofaa.

Hatua muhimu zinazotarajiwa kuchukuliwa ni pamoja na kufanya marekebisho ya sheria zinazosimamia uchaguzi wa viongozi wa mitaa, kuongeza bajeti ya maendeleo ya vijana katika ngazi za chini, na kuhakikisha kuwa vijana wanapata nafasi sawa katika michakato yote ya maamuzi. Matarajio ni kuwa ndani ya miaka mitano ijayo, Tanzania itakuwa miongoni mwa nchi zinazopiga hatua kubwa katika suala la uongozi wa vijana barani Afrika.

Kwa taarifa zaidi kuhusu mijadala hii na masuala mengine ya kijamii na kisiasa nchini, tembelea tovuti ya Sibuka Media na upate uchambuzi wa kina kuhusu mustakabali wa vijana katika uongozi wa mitaa na taifa kwa ujumla.